Quan niệm và điều trị béo phì theo y học cổ truyền

Béo phì là một tình trạng bệnh lý đa yếu tố

Có sự liên can chém đẹp giữa béo phì và tình trạng dinh dưỡng quá mức mà không hợp lý. Các công trình nghiên cứu càng ngày càng chứng minh rằng béo phì là một yếu tố làm tăng tỷ lệ bệnh tật, tăng tỷ lệ tử vong, giảm năng suất lao động.

Theo y khoa cựu truyền (YHCT) hình thể con người phân thành 3 loại là: phì, cao và nhục (nhân hữu phì, hữu cao, hữu nhục). Giải thích 3 thể loại tạng người nêu trên như sau:

- Quắc nhục kiên, bì mạn giả, phì.

- Quắc nhục bất kiên, bì hoãn giả, cao.

- Bì nhục bất tương ly giả, nhục.

Bệnh béo phì theo YHCT không liên hệ đến thể trạng phì, cao, nhục nêu trên, mà nói đến tình trạng mập vượt quá mức bình thường do nguyên cớ ăn uống không cân đối (không quân bình) hoặc sau khi mắc các bệnh nội thương sinh ra.

Béo phì xảy ra khi nào?

Béo phì chỉ xảy ra khi có sự mất quân bình giữa cung cấp thức ăn và tiêu tốn năng lượng, khi sự cung cấp năng lượng vượt trội hơn sự tiêu hao năng lượng làm cho cán cân thu - chi năng lượng luôn mất cân đối theo chiều hướng điển tích lại và đọng. Hay nói một cách khác hơn là sự mất cân đối trong cách ăn uống và sự chậm trễ trong chuyển hóa năng lượng.

Mất cân đối trong cách ăn uống

Ăn quá mức cấp thiết và thức ăn ít đổi thay, quá nhiều chất béo, ít thức ăn loại sinh nhiệt nhanh protid.

nguyên cớ của sự mất cân đối này có thể do một rối loạn tại hạ đồi:

trọng tâm chỉ huy cảm giác đói - no, một sự giảm tiết serotonin mà hậu quả là làm mất cảm giác no.

Chậm trễ trong chuyển hóa năng lượng

căn do chủ yếu là ít hoạt động thể lực.

Tuy nhiên, 2 nguyên tố nói trên biểu lộ với nhiều chừng độ khác nhau:

Đầy đủ như trường hợp người ăn nhiều và chuyển hóa giảm.

Không đầy đủ là trường hợp người ăn ít, nhưng chuyển hóa lại chậm trễ nhiều.

Các thể béo phì theo YHCT và bài thuốc điều trị

Béo phì thể đàm thấp nhiệt

- Thể trạng mập, tuỳ thuộc nặng nề.

- Ngực bụng đầy khó chịu.

- Ợ hơi, nuốt chua.

- Chóng mặt, nặng đầu.

- Tiểu ít, màu vàng sậm; ăn mau đói, miệng khát, thích uống mát.

- Chất lưỡi đỏ, rêu vàng dày.

- Béo phì thể đàm thấp, nhiệt:

Phép trị: thanh lợi đàm thấp, tỉnh tỳ hóa trọc.

Bài thuốc: Bài Lâm thị khinh kiện thang (gồm: bán hạ 10g, bạch linh 15g, trần bì 3g, chích thảo 3g, ý dĩ 10g, trạch tả 10g, thần khúc 10g, sơn tra 10g, hoắc hương 10g, nhân trần 6g).

Thể can vượng, tỳ suy

- Thể trạng mập bệu, bụng to trướng đầy, ngực nặng.

- Tiểu tiện rất ít.

- đi ngoài không dễ chịu.

- Chóng mặt.

Phép trị: kiện tỳ lợi thấp, bình can hóa đàm.

Bài thuốc: Thanh tiêu ẩm (gồm: phan tả diệp 12g, thảo quyết minh 15g, trạch tả 15g, ý dĩ 15g, bạch linh 15g, phòng kỷ 15g, bạch truật 12g, trần bì 10g)

Thể vị nhiệt, trường táo

- Thể trạng béo mập.

- Ăn nhiều mau đói.

- Khát nước hay uống.

- Chóng mặt, mắt đỏ.

- ỉa táo kết.

Phép trị: thanh vị thông phủ, mát huyết hòa trường.

Bài thuốc: Thanh thông ẩm (gồm: hoàng liên 10g, phan tả diệp 10g, đại hoàng 10g, sinh địa 10g, hạ khô thảo 12g, thảo quyết minh 12g).

Thể can thận âm hư

- Thể trạng béo mập.

- tuỳ thuộc thủng trướng, yếu sức.

- Chóng mặt hoa mắt.

- Ù tai, lưng mỏi.

- Chất lưỡi ứ tối.

- Mạch huyền hoạt.

Phép trị: tư bổ can thận, hoạt huyết, hóa ứ, kiêm trừ thấp trọc.

Bài thuốc: Triệu thị trừ chi giáng ứ ẩm (gồm: câu kỷ tử 12g, hà thủ ô 12g, đan sâm 30g, uất kim 10g, phục linh 20g, thảo quyết minh 15g, sơn tra 15g, trạch tả 15g).

Một số lưu ý trong điều trị béo phì

Điều trị phải lâu dài, đạt được sự giảm cân, không cần nhanh và nhiều mà phải đáp ứng được với sức khỏe và nhu cầu của bệnh nhân, đích là đạt được cân nặng hợp lý.

Cần một mực trọng lượng mong muốn, có thể khác với trọng lượng lý tưởng và tốc độ phải đạt được trọng lượng này.

Nên phối hợp nhiều phương pháp: giảm cung cấp calo, vận dụng các bài tập thể lực, điều trị nội khoa, thỉnh thoảng cần phải điều trị bằng phẫu thuật đối với một số trường hợp đặc biệt. Các phương pháp tùy thuộc vào bản chất béo phì, các yếu tố nguy cơ kết hợp và yêu cầu.

Khi chỉ định điều trị dùng thuốc bức phải thật thận trọng trước các bệnh nhân béo phì đã lâu, ổn định, không biến chứng cũng không có nhân tố nguy cơ, không tiền sử gia đình về chuyển hóa.

Chỉ định điều trị khẩn khi có tăng huyết áp, suy tim, suy hô hấp, trầm cảm hoặc khi có những xung đột xúc cảm cấp tính.

Cần theo dõi đều đặn khi điều trị (thường là mỗi tháng) để có thể điều chỉnh điều trị.

BS.CKII. HUỲNH TẤN VŨ

Bài thuốc hay từ cá chép

Trong mỗi 100g thịt cá chép tươi có chứa: 17,6g protid; 4,1g lipid; 25mg vitamin A; 0,09mg vitamin B2; 2,7mg vitamin PP; 1,27mg vitamin E; 33mg Mg; 2,08mg Zn; 15,38mg Se.

Về mặt dược học cựu truyền, cá chép (CC) mang vị ngọt tính bình, chứa nhiều đạm và nhiều vitamin. Có tác dụng lợi thủy tiêu thũng, hạ khí thông nhũ, khai vị kiện tỳ (lợi tiểu tiêu phù, thông sữa, tạo thèm ăn và bồi bổ hệ tiêu hóa). Bất kể ai có các chứng ứ nước trong thân, đi tả nước, bí tiểu, hoàng đản (vàng da) và thai nghén phù thũng đều có thể dùng. Đối với những người đàm nhiều ứ tắc, ho suyễn khó thở, thai động bất an, thiếu sữa sau khi sinh cũng có tác dụng điều trị nhất mực. CC ăn nhập hơn cho người trung niên, đàn bà thai nghén hay “tẩm bổ” sau khi sinh, một số món ăn - bài thuốc biểu hiện như sau:

Phù thũng do bệnh tim, bệnh thận và rối loạn dinh dưỡng: CC 1 con khoảng 0,5kg, hành 6 cọng, bí đao 0,5kg. CC rửa sạch, bỏ nội tạng, giữ vẩy, cùng bí đao, hành cho vào nồi, thêm nước vừa đủ rồi hầm chín, nêm dầu ăn, muối (một ít) để gia vị. Chia 2 - 3 lần làm món ăn kèm trong ngày.

Suy nhược sau khi sinh: CC 1 con rửa sạch, hấp chín, lấy thịt, cùng gạo 200g, táo đỏ 50g, hạt sen 50g, bách hợp 50g, quả óc chó 50g, đương quy 4g, ninh cháo.

đi tả do rối loạn tiêu hóa: CC 1 con 0,5kg, tỏi 2 múi lớn, tiêu 10g, ớt 10g, vỏ quít 10g, sa nhân 10g, tất phác 10g, hành, muối, dầu ăn, mỗi thứ vừa đủ. CC bỏ vẩy và nội tạng, rửa sạch, nhét tỏi, hành, ớt, vỏ quít, sa nhân, tất phác vào bụng cá. Đổ dầu vào chảo, khi chiên nóng 8/10, cho cá vào chiên, rồi thêm nước để hầm, chờ đến khi nước đặc ngã màu trắng thì dùng. Ăn cá, uống canh lúc bụng đói.

Phù do thủy thũng: CC 1 con, giấm 50ml, nước tương 5ml, gừng và hành nhuyễn 5g, bột tiêu 8g, muối 4g, bột nêm 4g, ninh canh thì dùng.

Tiểu ít, phù mặt: CC 1 con khoảng 0,5kg, đậu đen 50g. CC bỏ vẩy và nội tạng, đậu đen nhét vào bụng cá khâu kín, dùng nước nấu đến cá chín, đậu nhừ, lấy nước cốt, uống liên tục bất kể thời gian (nhiều lần trong ngày).

Ho khạc khí suyễn: thịt CC 200g luộc chín, thái sợi, cho vào chén, thêm giấm trắng 40ml, tỏi băm 20g, ngò nhuyễn 30g, muối 2g, bột nêm 4g, dầu mè 5ml, trộn ăn.

Thai nghén phù thũng: CC vàng 1 con khoảng 0,5kg, xích tiểu đậu (đậu đỏ nhỏ hột) 50g, xích tiểu đậu hầm chín, sau đó thêm vào CC đã bỏ vẩy và nội tạng, trộn đều, dùng lửa nhỏ nấu sôi vài dạo, ăn lúc ấm, mỗi ngày 1 lần, dùng liền vài ngày.

Tỳ vị hư hàn: thịt CC 200g thái lát, dùng bột năng thoa đều, bỏ trong món súp bắp, thêm gừng nhuyễn 8g, muối và bột nêm vừa đủ.

Phù chân do thiếu vitamin B1: CC 1 con khoảng 250g, xích tiểu đậu 60g, tỏi 2 củ, vỏ quít 5g, gừng tươi 50g, nấu canh, mỗi ngày 1 liều, dùng liền vài ngày.

Viêm thận kinh niên, phù thũng: CC 1 con khoảng 0,5kg, bỏ vảy và nội tạng, giấm 50ml, trà 30g, ắt cùng cho vào nồi thêm nước hầm chín, một lần ăn sạch khi bụng đói, mỗi ngày 1 lần, ăn liền nhiều ngày.

Ho lâu ngày: CC 1 con khoảng 250g, xuyên bối mẫu tán nhuyễn 6g, nấu canh, ăn liền từ 1 - 3 tuần.

Lương y Bàng Cầm

Noo Phước Thịnh cháy hết mình trên sân khấu khiến hàng nghìn fan đứng ngồi không yên

• Noo Phước Thịnh xuất hiện trên Dispatch với bộ hình chẳng thể lung linh hơn, đọ sắc bên 2 mỹ nam Kpop vẫn trở thành tâm điểm Đọc ngay

Mang chuông đi đánh xứ người và tạo được nhiều tiếng vang tại 2 sân khấu lớn ở Hàn Quốc, tối 6/12, Noo Phước Thịnh đã chính thức tái ngộ cùng các fan của mình tại TP.HCM trong một đêm nhạc đặc biệt cùng nhóm nhạc LipB và F Band. Hàng nghìn người mến mộ đã cháy hết mình, khuấy động không khí với các thần tượng trong đêm nhạc.

Noo Phước Thịnh san sớt: " Sau chuyến lưu diễn tại Hàn Quốc, Noo thật sự rất nhớ khán giả ở Việt Nam, và lần này lại được gặp gỡ các bạn fan trong không gian cực kỳ đặc biệt càng khiến cho Noo hạnh phúc hơn, dù sức khoẻ đang không được tốt ".

Noo Phước Thịnh mang đến những màn biểu diễn đã tai, đã mắt với hàng loạt bài hit làm nên tăm tiếng của mình.

Đặc biệt ca khúc "I’m still loving you" - đang gây sốt trong các bảng xếp hạng âm nhạc cũng được nam ca sĩ biểu diễn live khiến các fan thỏa lòng mong đợi.

Cũng trong đêm nhạc Noo khiến khán giả bất ngờ với nhiều bản hit cũ được làm mới lại khiến khán giả không thể ngồi yên.

ngoại giả, dù trình diễn liên tiếp hơn 10 ca khúc, nhưng Noo Phước Thịnh còn mang đến rất nhiều phần quà giá trị dành cho các bạn khi tham dự các minigame vui nhộn và gần gụi ngay trên sàn diễn.

Trước sự khích lệ máu lửa của hàng nghìn fan, Noo Phước Thịnh càng biểu diễn càng máu lửa.

Sau 10 năm ca hát, nam ca sĩ càng ngày càng được nhiều khán giả yêu mến hơn và là 1 trong những ngôi sao luôn gần gũi với các fan.

Đêm nhạc còn có sự biểu diễn của nhóm nhạc nữ LipB. Các cô nàng còn mô tả ý thức "sành điệu" ngay trên sân khấu duyệt loạt ca khúc Anh ơi anh à, Đớp thính chưa, nhận được sự hưởng ứng nhiệt liệt của hàng nghìn bạn trẻ có mặt tại sự kiện.

Mang đến 3 bản mashup giữa những bài nhạc tưởng chừng như không liên tưởng như Havana, Đi đung đưa Đi, Để Mị Nói Cho Mà Nghe nhưng khi phối hợp lại can hệ không tưởng, F Band khiến tuốt tuột khán giả không ngừng nhún nhảy và hát theo cực sung.

Chỉ đi tổng duyệt HHHV, Thu Minh cũng chiếm hết spotlight với chiếc túi bạch tạng "tiền tạ tiền tấn"

Thu Minh vẫn luôn là một trong những nữ ca sĩ chịu chi hàng hiệu, sở hữu vô thiên lủng món đồ đắt đỏ từ những thương hiệu nức tiếng thế giới. Mới đây nữ ca sĩ lại khiến nhiều người phải trằm trồ khi chỉ đi dự buổi tổng duyệt của Hoa hậu Hoàn vũ Việt Nam mà mang theo chiếc túi Dior làm bằng da cá sấu bạch tạng hết sức đắt đỏ và quý hiếm có giá trị ước lượng không dưới 1 tỷ đồng.

Thu Minh cùng với Trấn Thành tại buổi tổng duyệt HHHV. Nữ ca sĩ gây ấn tượng khi mang theo chiếc túi làm bằng da cá sấu bạch tạng quý hiếm.

Khi lên sàn diễn biểu diễn, Thu Minh đã đưa túi cho ông xã cầm hộ.

Theo những tín đồ hàng hiệu sành sỏi tiết lậu mẫu túi Saddle Dior làm bằng da cá sấu bạch tạng quý hiếm này không được bày bán rộng rãi trên website của hãng mà chỉ làm theo đơn đặt hàng riêng từ những tay chơi sành sỏi.

Túi được làm bằng da cá sấu bạch tạng sống ở sông Nile khôn cùng quý giá và khan hiếm, giới hạn số lượng. ước tính mẫu túi này có giá trị không dưới 1 tỷ đồng.

Một giáo đồ hàng hiệu sở hữu mẫu túi bằng da cá sấu bạch tạng giống Thu Minh.

Trước đó, Thu Minh cũng từng sở hữu mẫu túi Saddle Dior làm bằng da cá sấu màu nâu socola lạ mắt. Cô tiết lộ mẫu túi này chỉ có 3 chiếc trên thế giới và Thu Minh là người trước nhất tại Việt Nam sở hữu.

Mẫu túi Saddle Dior làm bằng da cá sấu thường có giá khoảng 800 triệu đồng.

Người bệnh viêm đại tràng mạn tính tránh ăn gì?

Bình Minh (Nam Định)

Viêm đại tràng mạn là bệnh rất hay gặp ở nước ta. Bệnh xuất hiện sau khi nhiễm khuẩn, nhiễm ký sinh vật ở ruột, bệnh mạn tính có từng đợt tiến triển. ngoại giả, viêm ruột già mạn còn có thể do yếu tố tâm tâm thần do xúc động tâm lý và những lo âu, stress ảnh hưởng tới sự điều tiết của hệ thống tâm thần thực vật gây tăng tiết ra các chất axit làm loét ruột. Bệnh gặp nhiều ở lứa tuổi trung và cao tuổi.

Nguyên tắc xây dựng chế độ ăn là đủ thành phần các chất dinh dưỡng: chất đạm (protein): 1g/kg/ngày; nên dùng các loại thực phẩm như: thịt nạc, cá nạc, sữa chua, sữa đậu nành...

Năng lượng: 30 - 35Kcal/kg/ngày tùy theo từng bệnh nhân.

Chất béo: ăn hạn chế không quá 15g/ngày.

Đủ nước, muối khoáng và các vitamin.

Các loại thực phẩm nên ăn là gạo, khoai tây, thịt nạc, cá, sữa đậu nành, sữa không có lactose, sữa chua.

Khi ăn các thức ăn tanh như tôm, cua, cá, trứng nên ăn ít một và ăn ngay sau khi chế biến.

Các loại rau xanh nhiều lá: bồ ngót, rau muống, rau cải... nên nhặt phần rau non để ăn. Các rau họ cải: cải bắp, củ cải.

Ngoài ra, cần hạn chế trứng, sữa, nem rán, thịt mỡ, đậu đen, hành sống, dưa cà muối, rượu bia, cà phê, nước ngọt có ga vì các loại thực phẩm này gây đầy hơi, trướng bụng.

BS. Nguyễn Hải